Oxfam Novib waarschuwt dat de snel groeiende rijkdom en invloed van miljardairs een bedreiging vormt voor de internationale democratie. Tijdens het World Economic Forum (WEF) in Davos publiceert de organisatie het rapport Rijker dan ooit, machtiger dan ooit, waarin zij stelt dat superrijken hun economische macht steeds vaker inzetten om politiek en beleid naar hun hand te zetten.

Rapport Oxfam Novib: ‘Miljardairs ondermijnen internationale democratie’

Volgens Oxfam Novib is het gezamenlijke vermogen van miljardairs in 2025 met 16% gestegen tot een record van $ 18,3 biljoen. Ook in Nederland nam de rijkdom aan de top toe: het vermogen van de tien rijkste leden van de Quote 500 groeide afgelopen jaar met € 6,5 miljard. Deze concentratie van kapitaal staat volgens de organisatie in schril contrast met de wereldwijde armoede. Wereldwijd heeft één op de vier mensen regelmatig te maken met honger, terwijl bijna de helft van de wereldbevolking onder of rond de armoedegrens leeft.

De ngo benadrukt dat extreme rijkdom niet alleen economische, maar ook politieke gevolgen heeft. Een relatief kleine groep miljardairs bezit aanzienlijke belangen in meer dan de helft van de grootste mediabedrijven ter wereld. Daarnaast zijn negen van de tien grootste socialemediaplatforms in handen van slechts zes miljardairs. Volgens Oxfam Novib vergroot dit de invloed van vermogende individuen op publieke opinie, informatievoorziening en democratische processen.

Lees ook: Aantal Europese miljardairs opnieuw gestegen, kloof tussen rijk en arm groeit verder

Ook in Nederland ziet de organisatie zorgwekkende ontwikkelingen. In het verkiezingsjaar 2025 was een beperkte groep van elf Quote 500-leden of hun bedrijven verantwoordelijk voor circa 20% van alle grote politieke donaties. Het overgrote deel van deze bijdragen ging naar centrum- en rechtse partijen. Oxfam Novib spreekt in dit verband van een versnellende geld-macht-spiraal, waarbij vermogenden, grote bedrijven en politieke besluitvorming steeds sterker met elkaar verweven raken.

▼ scroll verder ▼

Ondermijning van ontwikkeling en vertrouwen

Volgens de organisatie ondermijnt deze ontwikkeling het vertrouwen in de democratie en vergroot zij de ongelijkheid. Om die trend te keren pleit Oxfam Novib onder meer voor een verbod op politieke giften door bedrijven en voor de invoering van een progressieve vermogensbelasting. Daarbij wordt gedacht aan een jaarlijkse heffing vanaf 2% op vermogens van € 2,3 miljoen of meer, wat neerkomt op de rijkste 1% van de bevolking.

Het ongelijkheidsrapport verscheen traditioneel vlak voor de start van het World Economic Forum in Davos, waar deze week duizenden politici, topbestuurders en maatschappelijke organisaties samenkomen. Het thema van het WEF is dit jaar ‘A Spirit of Dialogue’. Tegelijkertijd klinkt er kritiek op het evenement zelf, onder meer vanwege de grote ecologische voetafdruk en de symboliek van een elitebijeenkomst in een tijd van groeiende ongelijkheid. Lees ook: Rapport: vermogens van miljardairs stegen in 2024 met $ 2 biljoen, drie keer sneller dan het jaar ervoor