Kunstliefhebbers krijgen dit najaar een bijzondere kans. Compositie III, een zeldzaam schilderij van Piet Mondriaan uit 1920, wordt op 14 oktober naar de veiling gebracht door Christie’s in Londen. Het werk was de afgelopen 25 jaar niet openbaar te zien en bevindt zich momenteel in een privécollectie. Volgens het veilinghuis behoort het schilderij tot de belangrijkste kunstwerken die dit najaar onder de hamer komen.
Zeldzaam schilderij van Piet Mondriaan gaat naar de veiling bij Christie’s
Het doek dateert uit een cruciale periode in de carrière van Mondriaan (1872-1944). Nadat de Nederlandse kunstenaar in 1920 terugkeerde naar Parijs, werkte hij zijn kenmerkende abstracte stijl verder uit. Met zijn neoplasticistische composities, waarin rechte zwarte lijnen en de primaire kleuren rood, geel en blauw centraal staan, groeide hij uit tot een van de invloedrijkste kunstenaars van de twintigste eeuw.
Het schilderij ging in 2015 al eens naar de veiling, waar het destijds een recordbedrag opleverde. Bekijk beelden van die veiling hieronder:
Compositie III behoort tot een exclusieve reeks van slechts acht schilderijen die Mondriaan dat jaar maakte. Vijf daarvan bevinden zich inmiddels in de collecties van toonaangevende musea, waaronder het Stedelijk Museum in Amsterdam, Tate in Londen en het Museum of Modern Art in New York. Daardoor zijn werken uit deze periode nog maar zelden op de kunstmarkt verkrijgbaar.
Lees ook: Schilderij van kunstenaar Jackson Pollock levert bij veiling van Christie’s een recordbedrag op
Volgens Keith Gill, hoofd impressionistische en moderne kunst bij Christie’s, maakt juist die combinatie van zeldzaamheid en historische betekenis het schilderij bijzonder. Daarnaast verkeert het werk volgens hem in uitzonderlijk goede staat. Aan de achterzijde van het doek zijn bovendien sporen zichtbaar van eerdere composities, waardoor kunsthistorici kunnen zien hoe Mondriaan tijdens het schilderproces experimenteerde met de plaatsing van lijnen en kleurvlakken. Sommige vlakken hadden oorspronkelijk zelfs een andere kleur voordat de kunstenaar tot de definitieve compositie kwam.
Geschatte opbrengst van tussen de € 23 miljoen en € 25 miljoen
Christie’s schat de opbrengst op tussen de £ 20 miljoen en £ 30 miljoen, omgerekend ongeveer € 23 miljoen tot € 35 miljoen. Het veilinghuis sluit echter niet uit dat het uiteindelijke bedrag hoger uitvalt. Door de zeldzaamheid van het werk en de internationale belangstelling voor Mondriaans oeuvre zou het schilderij een van de duurste kunstwerken van het veilingseizoen kunnen worden.
Toch lijkt het bestaande veilingrecord voor een werk van Mondriaan voorlopig buiten bereik. Dat record werd gevestigd in 2022, toen Compositie nr. II uit 1930 bij Sotheby’s in New York werd verkocht voor $ 51 miljoen, destijds omgerekend circa € 49 miljoen.
Met de aanstaande veiling krijgen verzamelaars opnieuw de kans om een uitzonderlijk werk van een van Nederlands beroemdste kunstenaars te bemachtigen. Dat gebeurt slechts zelden, aangezien het overgrote deel van Mondriaans belangrijkste schilderijen al decennialang onderdeel uitmaakt van museumcollecties of particuliere verzamelingen. Lees ook: Fransman koopt een heus schilderij van Picasso (waarde € 1 miljoen) met lot van slechts € 100
