Russische miljardair spant procedure aan tegen de Nederlandse staat, omdat hij op de sanctielijst staat

De Russische miljardair Mikhail Fridman is een arbitrageprocedure gestart tegen de Nederlandse staat. De zakenman, die door de Europese Unie op de sanctielijst werd geplaatst na de Russische invasie van Oekraïne, eist een schadevergoeding en wil via een procedure de controle terug over verschillende internationale investeringen die via Nederland werden beheerd.

Russische zakenman Mikhail Fridman spant procedure aan tegen de Nederlandse staat omwille van sancties

Volgens onderzoeksplatform Follow the Money heeft Fridman zich gewend tot het Dubai International Arbitration Centre. De exacte hoogte van de schadeclaim is niet bekendgemaakt, maar de financiële belangen zijn aanzienlijk. Zo wil hij opnieuw zeggenschap krijgen over onder meer de Britse winkelketen Holland & Barrett, waarvoor hij destijds ongeveer £ 1,8 miljard betaalde. Ook gaat het om belangen in de Russische supermarktketen X5 en telecombedrijf Veon, dat actief is in onder meer Bangladesh, Oezbekistan, Pakistan en Oekraïne.

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door Follow the Money (@followthemoney_nl)

Fridman stelt dat hij door de Europese sancties de controle over deze investeringen verloor. De deelnemingen waren ondergebracht in houdstermaatschappijen op de Amsterdamse Zuidas, waardoor Nederland een centrale rol speelt in het juridische geschil.

Lees ook: Groen licht: Oekraïne mag 92,5 meter lang Feadship-superjacht van oligarch dan toch verkopen

Daarnaast houdt Fridman de Nederlandse toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) verantwoordelijk voor het faillissement van Amsterdam Trade Bank (ATB). Volgens de miljardair begon DNB na het neerhalen van vlucht MH17 in 2014 een langdurige campagne tegen de bank. Nadat de Europese sancties in 2022 werden ingevoerd, ging ATB uiteindelijk failliet. Fridman vindt dat Nederland hiervoor aansprakelijk is en eist daarvoor een schadevergoeding.

Investeringsverdrag uit 1989

De Russische zakenman beroept zich tijdens de procedure op een investeringsverdrag dat Nederland in 1989 sloot met de toenmalige Sovjet-Unie. Op basis van dat verdrag meent hij recht te hebben op bescherming van zijn investeringen. Uit documenten blijkt dat hij de Nederlandse staat hierover al in 2025 formeel heeft geïnformeerd.

Het is niet de eerste internationale arbitragezaak van Fridman. Eerder spande hij procedures aan tegen Oekraïne, Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk vanwege maatregelen die volgens hem zijn investeringen hebben geschaad.

Juridische experts wijzen erop dat de uitkomst van de procedure onzeker is. De Europese Unie heeft de afgelopen jaren sanctieregels aangescherpt om schadeclaims van gesanctioneerde personen juist moeilijker te maken. Bovendien bestaat er discussie over de vraag of oudere investeringsverdragen nog wel standhouden wanneer zij botsen met Europese sanctiewetgeving. Lees ook: Superjacht ‘Graceful’ van Russische president Vladimir Poetin plotseling gespot voor de Deense kust