Een kijkje binnen bij het oudste champagnehuis ter wereld

Wie het leven graag viert met champagne, daar kan Reims niet ontbreken. Met tientallen huizen die u kunt bezoeken springt er eentje uit: Maison Ruinart, simpelweg het huis waarmee het allemaal begon.

Waar champagne begon

Ruinart werd opgericht op 1 september 1729 in Reims, het hart van de Champagne-streek, en is daarmee het oudste nog bestaande champagnehuis ter wereld. De grondlegger van dit bijzondere verhaal was Dom Thierry Ruinart, een Benedictijnse monnik die al vroeg de potentie van mousserende wijn zag, nog voordat deze officieel een naam had. Met zijn vooruitziende blik legde hij de basis voor een traditie die bijna drie eeuwen later nog altijd voortleeft.

De faam van het champagnehuis is tot op vandaag te danken aan twee kenmerkende elementen. Allereerst de Blanc de Blancs, gemaakt van uitsluitend chardonnay: de druif die wordt gezien als het handschrift van Ruinart en het huis onderscheidt van andere champagnehuizen. Daarnaast haar iconische flesvorm, die rechtstreeks is geïnspireerd op het schilderij Le Déjeuner d’huîtres van Jean-François de Troy uit 1735, de oudste bekende afbeelding waarop champagne wordt gedronken. Na bijna drie eeuwen heeft de fles nog altijd exact dezelfde vorm.

The Gastronomic Interlude

Wie de geschiedenis van Ruinart wil ervaren, reist af naar Reims. Het huis biedt er elf verschillende bezoekerservaringen aan, met als meest uitgebreide optie The Gastronomic Interlude (€ 340 p.p.): een tour van vier uur door de crayères en tuinen, afgesloten met een vijfgangenmenu afgestemd op de cuvées van het huis. De ervaring begint op de meest bijzondere plek van het huis: diep onder de grond.

De crayères

Halverwege de achttiende eeuw was Ruinart het eerste champagnehuis dat de crayères, zoals de kelders worden genoemd, in gebruik nam. Samen vormen de gangen een netwerk van zo’n 8 kilometer, tot 40 meter diep. En daar beneden heerst het perfecte klimaat voor champagne, met een constante temperatuur van 11 graden, zomer én winter, en een stabiele luchtvochtigheid.

De crayères vertellen echter niet alleen het verhaal van champagne, maar ook dat van veerkracht. Tijdens de bombardementen van de Eerste Wereldoorlog boden de kelders onderdak aan de inwoners van Reims, een stad die maandenlang onder vuur lag. De historische waarde van de crayères werd later officieel erkend: sinds 2015 maken de kelders deel uit van het UNESCO-werelderfgoed.

Diezelfde kelders vormen tegenwoordig ook het decor voor kunst. Al sinds 1896, toen Ruinart de Tsjechische kunstenaar Alphonse Mucha inschakelde voor de eerste reclameaffiche van het huis, onderhoudt Ruinart een bijzondere relatie met de kunstwereld. Diep in de crayères zelf staat sinds 2019 Retour aux sources, een werk van kunstenaarsduo Mouawad Laurier waarin kunstmatige intelligentie en de fysieke wereld van de kelders samenkomen. Dit jaar is het de Japanse kunstenaar Tadashi Kawamata die met installaties van hout en gerecycled materiaal het landgoed van Ruinart heeft aangekleed.

Van glas naar bord

Na de crayères volgt, een verdieping hoger, een spectaculaire private dining-lunch met zicht op de tuinen van 4 Rue des Crayères. De ruimte wordt gedomineerd door een sculptuur van gescheurd papier in de vorm van een roos, gemaakt door de Schotse kunstenares Georgia Russell. Het menu is seizoensgebonden en de gerechten zijn afgestemd op de champagnes, niet andersom: in totaal schonk het huis tijdens dit bezoek zes verschillende glazen.

• Ruinart Blanc de Blancs – de opener, en het handschrift van het huis. Puur chardonnay, de druif waarmee Ruinart zich al eeuwen onderscheidt, en de basis van vrijwel elke cuvée die het huis maakt.
• R de Ruinart (magnum) – toegankelijk, maar niet simpel: een assemblage van tientallen wijngaarden en druivenrassen in één fles, extra verfijnd door de rijping in magnum-formaat.
• Dom Ruinart Blanc de Blancs 2013 – het paradepaardje van het huis. Deze jaargang komt alleen uit uitzonderlijke jaren, zoals 2013, een bijzonder late oogst die de wijn zijn kenmerkende frisheid en spanning geeft, en rijpt jarenlang in de crayères voor de fles het licht ziet.
• Ruinart 2016 Vintage – één oogstjaar, puur vastgelegd. Waar de meeste cuvées een mix van jaren zijn, draait een vintage juist om het unieke karakter van dat ene seizoen.
• Ruinart Blanc Singulier – de verrassing van het menu. Geen traditionele vintage, maar een editie gewijd aan een specifiek jaar met een opvallend klimaat, ontstaan uit de noodzaak om de invloed van klimaatverandering op de druif zichtbaar te maken.

Optioneel, tegen een meerprijs, is er een extra glas bij te bestellen. Tijdens dit bezoek viel de keuze op een oude jaargang van Dom Ruinart Rosé. Deze rosé heeft een bijzondere geschiedenis: Ruinart verscheepte in 1764 als eerste champagnehuis ter wereld een rosé door Europa, destijds bekend als ‘Oeil de Perdrix’. Ruim 260 jaar later staat ‘m nog altijd op de kaart, onveranderd geliefd.